این گزارش تحقیقی به ارتباط خشونت ، تهدید و خود سوزی زنان در حوزه غرب افغانستان بخصوص ولایت هرات   در سال 2007 میلادی ، زمانیکه خود سوزی و خشونت در این حوزه به اوج خود رسیده بود تهیه گردید. در این گزارش کوشش شده تا عوامل خشونت و راه های بیرون رفت از آن را برای ببینده و شنونده باز گو کند. مطالب این گزارش  به هدف شناسایی عوامل خشونت علیه زنان و دلایل خود سوزی به بررسی گرفته شده است.  در این گزارش با افرادی که خود در خشونت علیه زنان نقش دارند  و زنانی که خود قربانی خشونت هستند و سر انجام دست به خود سوزی زده بودند نیز گفتگو صورت گرفته است.

-         نشر این گزارش به دليل انعکاس واقعیت ها در جامعه افغانی با واکنش برخی مقامات دولتی افغانستان روبرو شد .

-     با وجود انکه ارقام  این گزارش از سوی مقامات محلی ارایه شده است اما بعد از نشر ان خبرنگار که این سوژه را تعقیب کرده بود مورد تهدید های زیادی این مقامات قرار گرفت . با وجود این تهدید ها گزارش مورد علاقه بیشتر شهروندان هرات و انانیکه قربانی این خشونت ها شده اند واقع شد .

-         برای تهیه این گزارش مراجع و ارگان های زیادی منبع قرار داده شده است. .

همچنان گزارش تصویری این موضوع از طریق شبکه جهانی رادیو و تلویزیون اریانا به نشر رسیده است.

آغاز گزارش  :

این گزارش  به ارتباط خشونت و خود سوزی زنان از ولایت هرات می باشد . چنانچه خود می دانید عمل خشونت در میان خانواد ها در افغانستان از گذشته های دور وجود داشته و متاسفانه این معضله هنوز هم روند طبعی خود را طی می کند. پدیده خشونت خانواده گی معضله های اجتماعی چون ، خودکشی، خود سوزی ، فرار از منزل،طلاق، منزوی شدن و سرانجام بر هم خوردن نظم جامعه را منجر می شود.

طی دو سال حدود دو هزار واقعه  خشونت  از سوی نهاد های مدافع از حقوق بشر در ولایت هرات ثبت و راجستر شده است.

و اما چرا این معضله هنوز جریان دارد و نهاد های مدافع از حقوق بشر در بخش بانوان چی کار های را انجام می دهند.

در ولایت هرات نهاد های چون ریاست امور زنان، شورای زنان، واسا، دفتر حقوق بشر وموسسه ندای زن در قسمت احاده حقوق زنان فعالیت دارند.

 مسوولین این نهاد ها مدعی هستند میزان خشونت و خود کشی و خود سوزی زنان نسبت به سال های گذشته به دلیل کار های صورت گرفته از سوی آنها کاهش داشته است.

در عین حال عده ای از کارشناسان می گویند نه تنها خشونت علیه زن طی سال جاری کاهش نیافته بلکه افزایش یافته است و مسوولین این نهاد ها به دلیل ظعف کاری قصد پنهان کاری دارند.

موحدی الحق محیدی کارشناس امور اجتمامی می گوید اکثر نهاد های که هم اکنون در ولایت هرات در قسمت اعاده حقوق زنان کار می کنند هدف عمده آنها گرفتن پول از دونر ها و کشو رهای کمک کننده می باشد. وی می گوید تا زمانی که دولت به صورت گسترده اقدام بر از بین بردن معظله خشونت از طریق منابر و کار های تبلیغاتی نکند این معظله همچنان باقی خواهد ماند.

خشونت در خانواده يعنی چه؟ وقتی در چارچوب يک ارتباط نزديک ميان دو فرد، رفتار مرد با زن خشونت آميز و سلطه گرانه است، نتيجه آن خشونت خانواده گی  خواهد بود.

این خشونت می تواند جسمانی، جنسی، روانی ، فرهنگی یا عاطفی باشد.  خشونت در خانواده ها معمولا زنان و کودکان به عنوان قربانيان اصلی، و مردان به عنوان افراد خاص قيد می شوند.

 بنابر آمار جهانی حدود 90 درصد از قربانيان خشونت خانگی زنان و کودکان و حدود 10 درصد دیگر مردان به شمار می روند. سیما شیر محمدی رئیس امور زنان می گوید طبق گزارشاتی که به آنها رسیده است طی سال جاری میزان خشونت و خود سوزی زنان در ولایت هرات نسبت به سال گذشته کاهش یافته است.

 وی افزود دولت از طریق ریاست امور زنان کوشش می کند تا تمام مشکلات زنان را بررسی و راه های بیرون رفت آنها را برای مردم بخصوص زنان بازگو کند.

وی می گوید تا زمانی که خانواده ها خشونت را بس نکنند این روند همچنان ادامه خواهد داشت. وی نقش نهاد های خصوصی را در تامین ادعاده حقوق زنان در این ولایت را نا کافی عنوان کرد.

لیلیما نعمانی رئیس شورای زنان در ولایت هرات می گویند تا زمانی که مجرمین خشونت خانواده گی به پنجه قانون سپرده نشوند میزان خشونت و خود سوزی زنان کاهش نخواهد یافت. وی مدعی است که از سه سال بدین سو نقش عمده را نهاد ها ی خصوصی مدافع از حقوق زنان در ولایت هرات ایفاء کرده اند.

خشونت علیه مردان نیز در این اواخر از سوی نهاد های مدافع از حقوق بشر به ثبت رسیده است.

گفته شده سه مرد به اثر فشار های خانواده گی دست به خود سوزی زدند و چندین تن دیگر یا خود را به دار آویختند و یا اینکه از خانه متواری شدند.

اما خشونت علیه زنان یک امر عادی قلمداد شده است مسوولین نهاد های حقوق بشر می گویند هنوز روحیه ای که زنان پس از اینکه عمل خشونت بالای آنها صورت می گیرد به جهت داد خواهی به این نها د ها مراجعه کنند به وجود نیامده است.

عده ای کارشناسان می گویند عواملی چون ازدواج های اجباری، به وجود آمدن آداب ناپسندیده میان زنان ، فقر اقتصادی مهاجرت و فقر فرهنگی باعث بروز معضله خشونت و خود کشی در میان زنان می گردد.

غلام نبی حکاک رئیس دفتر ساحوی حقوق بشر درحوزه جنوب غرب افغانستان با تائید این موضوعات می گوید: طبق بررسی های که آنها در ولایات حوزه غرب افغانستان در جریان سال جاری انجام داده اند مشخص شده که خشونت نسبت به سال گذشته نسبتا کاهش یافته است.

با این حال طی سال جاری مسوولین نهاد های مدافع از حقوق زنان  خبر از کاهش آمار خود سوزی در ولایت هرات را  اعلان کردند

 به گفته یک منبع حقوق بشر هرات در سال 1382 . 386 واقعه در سال 1383 شمسی 185 واقعه در سال هشتاد چهار 125 واقعه در سال هشتاد پنج 100 واقعه خود سوزی زنان ثبت و راجستر شده که بیش از یک صد تن آنها  به دلیل فیصدی بالای سوختگی جان خود را از دست داده اند.

محمد رفیق پوپل شیرزی مسوول مطبوعاتی ریاست صحت عامه ولایت هرات تعداد واقعه سوختگی راجستر شده در بخش سوختگی را طی شش ماه اول سال 86  بیش از 300 مورد عنوان کرده است .

وی می گوید تنها 46 تن از این تعداد ادعای خود سوزی را نموده اند و متباقی یا به اثر بی احتیاطی دچار حریق شده اند یا اینکه اقارب آنها از ترس اینکه مبادا به جنایی معرفی شوند از اظهار اصل واقعه خود داری کردند.

موضوع جالب دیگری که به شفاخانه هرات به ثبت رسیده است خود سوزی یک دختر دوازده ساله می باشد.

یک منبع ریاست صحت هرات مدعی است که این دختر به اثر فشار های که بالای ان از طرف مادر و پدرش وارد گشته است دست به خود سوزی زده است.

درعین حال  پدر این دختر خود سوزی دخترش را تائید می کند اما مدعی است که وی به دلیل اینکه به مسجد نرفته بود و از ترس اینکه مبادا از سوی فامیل لت کوب شود دست به خود سوزی زده است.

عده ای از کارشناسان مدعی هستند که هنوز خود سوزی و خود کشی زنان به دلیل فشار ها و خشونت ها در ولسوالی ها و قریه های دور دست این ولایت همچنان ادامه دارد.

آنها می گویند پس از اینکه یک زن و یک دختر دست به خود سوزی می زند اقارب آن با صحنه سازی کوشش می کنند موضوع را چنان جلو دهند که گویا این زن در پی بی اعتیادی سوخته است.

 که دلیل آن همان حراس فامیل از اینمکه مبادا به محبس انداخته شوند می باشد. شاه بی بی دختر 20 ساله ای است که از سوی دو برادرش پس از اینکه به شدت لت کوب می شود فوت کرده و هر دو برادر بدون اینکه مراسم شرحی و ادای نماز جنازه را انجام دهند به یک گورستان به خاک می سپارند.

مسوولین جنایی هرات پس از اینکه از موضوع مطلع می شوند ضمن دستگیری هر دو برادر قبر این زن را شکافته و جسد را جهت تحقیقات طب عدلی به شفاخانه هرات انتقال می دهند.

یک تن از کارشناسان علت ديگر خودسوزي ميان زنان افغان را پرداخت نادرست برخي از رسانه ها به اين موضوع مي داند و مي گويد: برخي از رسانه ها بدون مشوره با رونشناسان اقدام به تهيه اخبار و گزارش هايي از خودسوزي زنان مي كنند که  اين عمل رسانه ها به صورت نا خودآگاه، خودسوزي را به عنوان راهي ديگر براي رهايي از مشكلات در ذهن زناني كه سواد كمتري دارند باقي مي گذارد.

 اما چیگونه می توان این معضلات را از بین برد موحدی الحق معیدی استاد دانشگاه هرات:

عده ای می گویند مهم ترين علت خودسوزي در ميان زنان مشكلات خانوادگي است.

 بيشتر زنان از سوي خانواده هاي خود به ويژه شوهران خود تحت فشار قرار دارند و زماني كه در مقابل شوهران خود ايستادگي مي كنند يا به شدت لت و كوب مي شوند يا تحت فشار بيشتري قرار مي گيرند و وقتي هيچ حمايت كننده اي براي خود نمي يابند، تنها راهي كه در آن لحظه به فكرشان مي رسد خودسوزي است.

به گفته رئیس حقوق بشر حوزه جنوب غرب افغانستان طی سال جاربی 46 واقعه خود سوزی به شفاخانه هرات ثبت و راجستر شده است.

واما نهاد های که در قسمت دستگیری عاملین خشونت  و کشاندن آنها به پایه میز محاکمه نقش دارند تا چه انداز در قسمت دستگیری عاملین خشونت و تحریک کننده گان خود سوزی از خود جدیت نشان داده اند.

نثار احمد پیکار مدیر جنایی ولایت هرات می گوید گزارشاتی که از خشونت علیه زنان به آنها می رسد آنها کوشش می کنند که عاملین آنها را دستگیر و به پنجه قانون بسپارند. وی می گوید اخیرا یک دختر جوان که از سوی دو برادر و پدرش به شکل فجیعی به قتل رسیده بود و آن دفن کرده بودند از گور کشیده و جهت تحقیقات به طب عدلی فرستاد شد. وی می گوید برادر های این خانم هر دو بازداشت شدند و تحقیقات از آنها ادامه دارد. بنا به اظهارات وی فقر اقتصادی، پاین بودن سطح سواد و بعضی معظله های اجتماعی باث بروز خشونت و خود کشی زنان می گردد.

بعضی از کارشناسان برگشت مهاجرین از کشور های خارجی را یکی دیگر از عوامل خود سوزی و خود کشی زنان عنوان می کنند آنها می گویند مهاجرت  افغانها به  کشور های خارجی باعث گردید که آگاهی زیادی کسب کنند و بعد ازبازگشت به افغانستان تفاوت‌ها و نابهنجاری‌های قابل لمسی در افغانستا ن مشاهده کنند و پس از  اینکه اندک مشکلی فراه روی خود می بینند دست به خود سوزی و خود کشی می زنند. بعضی از کارشناسان مدعی هستند که پدیده شوم خود سوزی در زمان حکومت طالبان در افغانستان بخصوص در هرات رشد زیادی داشته است. در آن دوران جوانان شامل دختران و پسران در بد ترین و شدیدترین وضعیت روحی ، روانی و جسمانی بسر می بردند.

مولوی خداد صالح رئیس شورای علمای ولایت هرات می گوید از نظر اسلام خشونت و خود کشی کاملا مردود است . وی افزود در روز قیامت کسانی که دست به خود کشی زده باشنده بخشیده نخواهند شد.

سوسن زن 24 ساله باشنده ولسوالی انجیل هرات که دست به خودسوزی زده ودرشفاخانه هرات بستراست ، دلیل خودسوزی اش رااختلافات با خشوی خود میداند .

اومیگوید بارها ازطرف خشوی خود لت و کوب وتهدید شده است و سرانجام مجبور شده که خود را آتش بزند وی که حدود 80 درصد بدنش سوخته از این کارش پشیمان است و به دیگر بانوان توسعه می کند که هیچ وقت دست به این عمل نزنند چرا که هم در این دنیا و هم در آخرت خواهند سوخت وی که لحظات آخر عمرش را سپری می کرد گفت من از خانواده ها می خواهم تا خشونت را بس کنند و به خانم های که هنوز زیر فشار  قرار دارند می گویم اول کوشش کنند که خود مشکلات شان را حل کنند در غیر آن به نهاد های مدافع از حقوق زنان مراجعه و دادخواهی کنند. فغانستان از جمله كشورهايي است كه درآن  خشونت عليه زنان به حد گسترده اي رواج دارد و تلاش ها نهاد هاي مدني و سازمان هاي دفاع از حقوق بشر براي كاهش خشونت عليه اين قشر كه در اين كشور به نام سياه سر يا عاجزه خوانده مي شود كمتر نتيجه مطلوب داده است.